Hệ sinh thái ruộng lúa là khu vực nơi cây lúa đang phát triển. Thông thường, tùy thuộc vào thuật ngữ thủy văn của nơi trồng lúa, hệ sinh thái lúa có thể được phân thành bốn loại:

Hệ sinh thái lúa vùng cao nhờ mưa thường có ở vùng núi (trong điều kiện khô ráo, không tưới), hạt giống được rải hoặc gieo xuống đất khô trước mùa mưa (lúa nương, lúa rẫy). Đất vẫn hiếu khí trong tất cả các mùa sinh trưởng. Thông thường, lúa nương có năng suất tương đối thấp. Có nhiều yếu tố hạn chế năng suất trong đó có hạn hán và cỏ dại.

Hệ sinh thái lúa có tưới là loại hệ sinh thái chính được ở Đông Á. Lúa có tưới vùng thấp được trồng trên các thửa ruộng có bờ bao, đảm bảo cung cấp nước cho một hoặc nhiều vụ trong năm. Sự sẵn có và kiểm soát nước giúp giảm nguy cơ mất mùa. Khi ấy nông dân sẽ có thể đầu tư vào phân bón, mang lại năng suất lúa cao hơn.

Hệ sinh thái lúa vùng đất thấp nhờ mưa:

• Có thể được tìm thấy ở những khu vực tương tự như hệ sinh thái lúa vùng đất thấp có tưới tiêu.
• Nhưng nước cung cấp cho ruộng lúa phải phụ thuộc vào lượng mưa nên rất hay xảy ra tình trạng hạn hán và lũ lụt.
• Độ mặn có thể là một vấn đề lớn ở các khu vực ven biển do sự xâm nhập của nước biển nhưng không có nước tưới rửa mặn.
• Dẫn đến năng suất thấp và tỷ lệ đói nghèo cao

Hệ sinh thái lúa dễ bị ngập lụt (nước sâu)

• Ở những khu vực phải hứng chịu lũ lụt không kiểm soát được (mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 11).
• Mực nước có thể dâng cao tới 4 m.
• Các giống lúa được chọn dựa trên mức độ chịu ngập, gọi là lúa nổi hay lúa nước sâu, dài 2-3 m và có đặc điểm là có khả năng vươn dài/ cao khi bị ngập nước; nhưng năng suất thấp, thường dao động từ 1 đến 3 tấn/ha.

The post Hệ sinh thái ruộng lúa appeared first on Lúa Việt.

The post Các thành phần của hệ sinh thái ruộng lúa appeared first on Lúa Việt.

• Là những yếu tố cần thiết cho sự phát triển của cây lúa và thay đổi theo thời gian (năm, tháng, mùa…) và không gian (các vùng sinh thái khác nhau…) và tác động đến các yếu tố sinh học như sinh trưởng của cây lúa, sự bùng phát sâu bệnh và dịch bệnh, ….
• Các sinh vật sống khác nhau cần các yếu tố phi sinh học khác nhau để tồn tại. Các sinh vật sống khác nhau có mức độ chịu đựng khác nhau đối với các yếu tố phi sinh học khác nhau.
• Thậm chí còn quyết định sinh vật nào sẽ tồn tại trong hệ sinh thái và bao nhiêu trong số chúng có thể tiếp tục sống ở đó.

Sơ đồ tương tác giữa các yếu tố phi sinh học và sinh học

Các kiểu tương tác giữa các yếu tố sinh học:

• Quan hệ cạnh tranh: là sự cạnh tranh giữa hai hoặc nhiều loài về thức ăn, không gian sống… dẫn đến loài này sẽ tiêu diệt loài khác. Ví dụ: Trong hệ sinh thái ruộng lúa, cây lúa cạnh tranh với cỏ dại về dinh dưỡng, đất, nước, ánh sáng…Vì vậy, nếu cỏ dại phát triển tốt thì sức sống của cây lúa giảm.
• Cộng sinh: trong hệ sinh thái ruộng lúa có mối quan hệ cộng sinh, ví dụ như vi khuẩn lam sống với bèo hoa dâu để cố định đạm cần thiết cho cây lúa.
• Mối quan hệ cây ký chủ: sự tương tác giữa các loài sống trên sinh vật ký chủ có thể gây hại và giết chết vật chủ (nấm, vi khuẩn gây hại cho cây lúa).
• Mối quan hệ giữa động vật ăn thịt/ký sinh và sâu bệnh: Có hai yếu tố chính góp phần vào hệ sinh thái lúa là các yếu tố sinh học như cây lúa, côn trùng, vi sinh vật và các động vật khác… và các yếu tố phi sinh học bao gồm đất, nước, ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, mưa, chất hữu cơ, chất vô cơ…. và chúng tương tác với nhau hình thành nên hệ sinh thái tự nhiên.
• Trong hệ sinh thái ruộng lúa có rất nhiều loại côn trùng gây hại xuất hiện ở tất cả các giai đoạn của vụ lúa bao gồm cỏ dại, côn trùng gây hại, sâu bệnh, chuột và ốc. Mối quan hệ giữa cây lúa-sâu hại-thiên địch là cân bằng trong hệ sinh thái lúa.
• Nhìn chung, sự góp phần của thiên địch trong quản lý dịch hại tổng hợp rất có ý nghĩa trong việc tạo nên sự đa dạng sinh học của hệ sinh thái ruộng lúa. Mối quan hệ giữa động vật ăn thịt, ký sinh và côn trùng gây hại là rất quan trọng. Trong tự nhiên, động vật ăn thịt/ký sinh luôn có xu hướng hạn chế côn trùng gây hại để tạo sự cân bằng sinh thái. Vì vậy, chúng phải được bảo vệ bằng cách áp dụng công nghệ sinh thái và giảm số lần phun thuốc trừ sâu, sử dụng thuốc trừ sâu có chọn lọc và tốt nhất là thuốc trừ sâu sinh học.

Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn điển hình trên ruộng lúa

The post Các hoạt động chính trong hệ sinh thái ruộng lúa appeared first on Lúa Việt.

Sinh vật săn mồi

• Bắt, giết và ăn thịt con mồi
• Ăn nhiều con mồi (con non và con trưởng thành) trong vòng đời
• Thường lớn hơn con mồi
• Hầu hết không có con mồi cụ thể
• Một số loài bọ, bọ cánh cứng, ruồi, bọ cánh gân, kiến và nhện

Ký sinh trùng

• Đẻ trứng trong côn trùng khác (vật chủ).
• Mỗi quả trứng nở trong vật chủ, con non ăn và phát triển bên trong vật chủ đó, cuối cùng giết chết nó.
• Ký sinh trùng phổ biến nhất là ong bắp cày nhỏ.

The post Thiên địch appeared first on Lúa Việt.

Sâu hại

Bệnh hại

The post Các loại sâu hại và dịch bệnh thường gặp appeared first on Lúa Việt.